W cyklu „Znani i nieznani” związani z Ziemią Gorlicką przedstawiłam już sylwetki Aleksandra Kosiby – polarnika, Kazimierza Kumorowicza – gorlickiego fotografa,Franciszka Janika – naukowca, pilota i baloniarza, Wilhelminę Stachnik – bibliotekarkę, Stanisława Jurskiego – nafciarza, prekursora automobilizmu i pierwszego Polaka, który zginął w wypadku samochodowym.

Dzisiaj przypomnę postać arcybiskupa Leona Wałęgi pochodzącego z Moszczenicy. Leon Wałęga urodził się w rodzinie rolniczej w 1859 roku, gdzie uczęszczał do szkoły ludowej, którą ukończył w Gorlicach. Dalszą naukę pobierał w gimnazjum w Tarnowie.

Po zdaniu egzaminu dojrzałości wstąpił do Seminarium Duchownego i studiował we Lwowie na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Lwowskiego. Po otrzymaniu w 1881 roku święceń niższych studiował w Rzymie na Uniwersytecie Gregoriańskim. W Rzymie przyjął święcenia kapłańskie (1883 r.) i został doktorem teologii.

Pracę kapłańską rozpoczął jako wikariusz przy kościele św. Marcina we Lwowie, został prefektem Małego Seminarium i notariuszem sądu metropolitalnego. Następnie pełnił funkcję wicerektora Seminarium Duchownego we Lwowie, kanonika kapituły, wykładał na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Lwowskiego. W 1894 roku został profesorem nadzwyczajnym teologii dogmatycznej i filozofii chrześcijańskiej, a w 1901 roku cesarz mianował go biskupem tarnowskim, co potwierdził papież Leon XIII.

Wiele pracy jako biskup, Leon Wałęga poświęcił opiece nad Seminarium Duchownym, co w znacznej mierze przyczyniło się do wzrostu powołań kapłańskich. Był też głęboko zainteresowany pracą z młodzieżą.

Podczas kierowania przez niego diecezją tarnowską przybyło w niej 5 nowych zgromadzeń zakonnych żeńskich i 2 zgromadzenia męskie, utworzono 62 nowe parafie i 7 dekanatów, rozpoczęto budowę 86 nowych kościołów. W 1928 roku zwołał pierwszy synod diecezji tarnowskiej. Biskup był propagatorem kultu Najświętszej Maryi Panny i dzięki jego staraniom cudowny obraz Matki Boskiej w Tuchowie został koronowany. W 1932 roku Leon Wałęga zrezygnował z prowadzenia diecezji i osiadł w Klasztorze Redemptorystów w Tuchowie, gdzie zmarł w następnym roku. Pochowano go przy prezbiterium kościoła N. M. Panny, zgodnie z jego życzeniem. Pośmiertnie prezydent Ignacy Mościcki odznaczył go Orderem Odrodzenia Polski „Polonia Restituta” za wyjątkowe zasługi w działalności kapłańskiej, narodowej i społecznej.

Również w Moszczenicy, jeszcze za życia arcybiskupa, jego imieniem nazwano Dom Młodzieży, który obecnie po remoncie nadal pełni swoją funkcję. Również w jego rodzinnej miejscowości z okazji 100. rocznicy urodzin odbyły się uroczystości połączone z odsłonięciem na ścianie starego kościoła płaskorzeźby przedstawiającej biskupa. Stanisław Brach wykonał popiersie biskupa i przekazał je klasztorowi w Tuchowie.

W muzeum w Klasztorze Redemptorystów możemy obejrzeć pamiątki po arcybiskupie Leonie Wałędze.

Również Tarnów pamięta o swym biskupie. W 25. rocznicę śmierci stanął w katedrze jego spiżowy pomnik.

Opracowałam m.in. na podstawie broszury Śladami ks. Arcybiskupa Wałęgi wydanego przez gimnazjum w Moszczenicy w 2002 roku. Stamtąd pochodzą też skany fotografii.

Serdecznie dziękuję panu Zygmuntowi Potokowi za pomoc przy szukaniu materiałów dot. Biskupa Leona Wałęgi.

::addons{"type":"facebook-encouragement"}