Gorliczanie znani i nieznani: Zofia Sosnkowska, matka gen. Sosnkowskiego

Kolejną postacią cyklu Znani i nieznani, związani z Gorlicami jest Zofia Sosnkowska z Drabińskich.

Zapewne wielu czytelnikom nasuwa się pytanie dlaczego związana z Gorlicami. Otóż jej córka Stanisława, a siostra generała, była żoną dyrektora Fabryki Maszyn i Sprzętu Wiertniczego Adama Kowalskiego, który pełnił tę funkcję w latach 1924 – 1939. Kowalscy mieszkali w Gliniku, a razem z nimi Zofia Sosnkowska. Tam spędziła starość i zmarła 31 grudnia 1938 roku. Została pochowana na gorlickim cmentarzu parafialnym w grobowcu rodziny Wierusz-Kowalskich.

Pogrzeb stał się wielką manifestacją. Uczestniczyła w nim rodzina z generałem Kazimierzem Sosnkowskim na czele. Przyjechały delegacje z kraju np. na czele delegacji wojskowych szli prezes NIK generał Jakub Krzemieński, generał Władysław Bończa-Uzdowski, generał Jan Jur-Gorzechowski. W pogrzebie uczestniczyli przedstawiciele Naczelnej Komendy Związku Legionistów, b. 6 Batalionu Brygady Józefa Piłsudskiego, Sztabu Generalnego. Nie zabrakło oczywiście gorlickich delegacji Związku Legionistów, Związku Strzeleckiego, przedstawicieli władz powiatowych ze starostą Julianem Styczyńskim i władz miejskich z burmistrzem Andrzejem Kwaskowskim, oraz wielu, wielu Gorliczan.

Zofia Sosnkowska całe swoje życie poświęciła Ojczyźnie. Była wybitną działaczką i bojowniczką niepodległościową i za to została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi.

Urodziła się na Żmudzi w 1858 roku. Wyszła za mąż za Józefa Sosnkowskiego i zamieszkali w Warszawie. Została wdową w 1895 roku, mając na wychowaniu czworo dzieci, dwóch synów Kazimierza i Jerzego oraz dwie córki Stanisławę i Wandę. Mieszkając w Warszawie brała udział w walce o polską szkołę a jej dom stał się ostoją dla działaczy niepodległościowych. Zrozumiałe, że wychowane w takiej atmosferze dzieci stały się gorącymi patriotami. Kazimierz został wojskowym (generał), politykiem, dyplomatą, działaczem niepodległościowym, bliskim współpracownikiem Józefa Piłsudskiego, czołową postacią emigracji polskiej w czasie II wojny światowej. Drugi syn, Jerzy Sosnkowski był architektem, rysownikiem. Służył w 1 Pułku Ułanów Legionów Polskich oraz później w pułku szwoleżerów. Odegrał znaczącą rolę w polskim życiu artystycznym dwudziestolecia międzywojennego.

Stanisława, córka Zofii Sosnkowskiej wyszła za mąż za starszego kolegę swojego brata Kazimierza, Adama Wierusz-Kowalskiego. Po wielu życiowych perypetiach zamieszkali w Gliniku Mariampolskim, gdzie Adam Kowalski w 1924 roku objął stanowisko dyrektora Fabryki Maszyn. Zofia Sosnkowska zamieszkała z córką i zięciem i u nich spędziła ostatnie dni swego życia. Zmarła w 1938 roku. Jak dzieci ceniły matkę, moim zdaniem świadczy poniższa fotografia.

Choć historia najczęściej zapamiętuje wielkich wodzów, nie wolno zapominać o matkach, które ukształtowały ich sumienia – Zofia Sosnkowska wychowała dzieci w duchu absolutnego oddania ojczyźnie, pozostawiając Polsce dziedzictwo, które przetrwało najtrudniejsze próby dziejowe.

Do napisania tego artykułu zainspirował mnie Krzysztof Zagórski pożyczając mi książkę Jerzego Kirszaka Generał Kazimierz Sosnkowski 1885 – 1969 i zwracając mi uwagę na stronę związaną z Gorlicami. Najnowsze, poszerzone wydanie tej pozycji można znaleźć w Czytelni Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gorlicach.

Zdjęcia udostępnił praprawnuk Zofii Sosnkowskiej Krzysztof Niementowski. Obu Panom serdecznie dziękuję.

Urszula Karasińska

::addons{"type":"facebook-encouragement"}