Od wielu lat jeżdżę na rowerze i ogromnie cieszy mnie to, że rower jest dzisiaj w modzie. Wystarczy ruszyć za miasto szosą lub ścieżkami rowerowymi, by przekonać się, że jeżdżą „tłumy”. I to niekoniecznie elektrykami. Wśród cyklistów są tacy jak ja, czyli starsi, którzy nie „odpuszczają” i młodzi wyczynowcy oraz często całe rodziny z dziećmi. Ta obserwacja nasunęła mi pomysł na artykuł o początkach jazdy na rowerach w Gorlicach.

Pierwsze próby uprawiania tego sportu w naszym mieście sięgają lat 1902 – 1903. Jednak dopiero po oddaniu do użytkowania budynku Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” przy ulicy Jagiełły w 1906 roku i utworzeniu tam Oddziału Kolarzy w 1907 roku, jazda na rowerze stała się bardzo popularna.

Wtedy to ogrodzono boisko dzierżawione od miasta a przylegające do budynku i urządzono na nim tor kolarski.

Celem pracy Oddziału Kolarskiego gorlickiego „Sokoła” był rozwój „jazdy na kole”, gdyż tak wtedy określano jazdę rowerem. Prawda, że ładnie?

Prezesem Oddziału został Wojciech Serwoński, członek „Sokoła” i znany gorlicki rzeźbiarz kamieniarz, mieszkający przy ulicy Węgierskiej.

Pierwszym kapitanem jazdy wybrano Tadeusza Zgórka, drugiego Piotra Laskosia. Do kapitana należało prowadzenie i organizowanie wycieczek i wyścigów.

W roku powstania tj. w 1907 roku Oddział liczył 18 członków, ale już rok później było ich 40. Członkowie – rowerzyści nosili z dumą specjalną odznakę, która tam wyglądała:

Kolarze „Sokoła” uczyli jazdy na rowerze na specjalnie przygotowanym torze ćwiczeniowym. Zaczęli też urządzać wspólne wyprawy bliższe i dalsze ( m. in. na Magurę Małastowską, do Grybowa, Nowego Sącza).

Oddział organizował również „reje kolarzy”, czyli popisy grupowej jazdy, które obserwowała liczna publiczność. Jazda rejowa (od daw. rej, czyli szereg, rząd, łańcuch) była popisem wspólnej jazdy od kilku do kilkudziesięciu cyklistów. Składały się na nią wyćwiczone układy (różnorodne szeregi, rzędy, węże itp.), polegające na precyzyjnej jeździe w grupie. Sądzę, że i dzisiaj chętnie oglądnęlibyśmy tego rodzaju popisy.

Już w 1909 roku zaczęto uprawiać w Gorlicach kolarstwo wyczynowe i urządzać wyścigi. W tym samym roku najwięcej kilometrów na rowerze przejechał Piotr Laskoś – 876 i Tadeusz Zgórek – 812. Musimy zdawać sobie sprawę z tego, że najpewniej na rowerach bez przerzutek.

Członkowie Oddziału Kolarskiego TG „Sokół” brali udział w zawodach kolarskich podczas zlotów Sokolstwa Polskiego.

Grupa ta miała jednolite stroje, w których jeździli podczas wycieczek i występów. Pokazuje to poniższe zdjęcie, pochodzące prawdopodobnie z lat 30 ubiegłego wieku, a zrobione przy cmentarzu wojennym nr 60 na Przełęczy Małastowskiej.

Pod koniec międzywojnia rower stał się dla wielu osób sposobem na przemieszczanie się. Na przykład Kazimierz Kumorowicz fotograf – amator jeżdżąc rowerem po bezdrożach naszego powiatu utrwalił na kliszy sporo scenek rodzajowych i widoków, dzięki którym możemy wyobrazić sobie jak wyglądało życie przed stu laty.

::addons{"type":"facebook-encouragement"}