Dzisiaj (10 października) obchodzimy Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Z tej okazji przygotowaliśmy dla Was rozmowę z gorliczanką, Sylwią Salitrą, która od lat zajmuje się prowadzeniem psychoterapii. W tym szczególnym dniu warto zatrzymać się na chwilę i zastanowić... jak nam się żyje.

Po czym poznać, że warto udać się do psychologa czy psychiatry. Jakie zachowania czy wydarzenia w naszym życiu powinny zapalić w naszych głowach czerwoną lampkę?

To dwa naprawdę doskonałe pytania.

Na konsultację do specjalisty od zdrowia psychicznego warto udać się wtedy, kiedy… w ogóle o tym pomyślimy. Kiedy pojawia się w głowie myśl, że jest mi trudno, nie mogę sobie z czymś poradzić, coś mnie uwiera w życiu, może powinnam się gdzieś zgłosić, to to jest najlepszy czas na taką wizytę. Czemu nie spróbować? Najwyżej skończy się właśnie na tej jednej, niezobowiązującej konsultacji. W naszych zawodach jest tyle pracy, że naprawdę nikogo bez trudności, bez problemów, na siłę w gabinetach trzymać nie będziemy.

Czasem jest jednak tak, że to nie nam pojawia się pomysł na wizytę u specjalisty, ale bliscy ją proponują. Wtedy koniecznie iść, spróbować, podziękować bliskim i docenić ich troskę. Bo czasem jesteśmy tak głęboko w swoich problemach, że nawet nie widzimy, że można by było żyć inaczej, lepiej, spokojniej. A taki serdeczny i życzliwy człowiek, który zaproponuje konsultację z psychologiem, psychoterapeutą czy psychiatrą jest naprawdę na wagę złota.

Nie ma takich wydarzeń, po których koniecznie musimy udać się do specjalisty. Bo każdy ma inne możliwości radzenia sobie z trudnymi sytuacjami. Natomiast to, co powinno zapalić nam czerwoną lampkę to pogorszenie funkcjonowania – gorzej śpimy, mamy ciągły chaos w głowie, jesteśmy rozdrażnieni (wszyscy dookoła nas wkurzają), nieadekwatnie mocno przeżywamy nawet małe sprawy. Zaniepokoić powinny też problemy ze zdrowiem somatycznym – niby wszystkie badania mamy ok, ale mimo to czujemy się źle, coś nam dolega.

Jaka jest różnica między wizytą u psychiatry, psychologa i psychoterapeuty?

Warto najpierw wyjaśnić czym się zajmują specjaliści wykonujący te zawody, bo czasem to może się mylić. Psychiatra to lekarz specjalista – jego zadaniem jest dobranie odpowiedniego leczenia farmakologicznego (czyli najczęściej tabletek) ze względu na choroby i zaburzenia psychiczne. Do psychologa możemy zgłosić się z trudnościami (np. problemami w pracy, związku) lub po diagnozę funkcjonowania w różnych obszarach (np. poziom inteligencji, funkcje poznawcze, cechy osobowości). Psychoterapeuta natomiast to osoba, która zajmuje się niefarmakologicznym leczeniem zaburzeń psychicznych. Najczęściej to psycholog po dodatkowych 4 latach szkolenia psychoterapeutycznego w jednym z wybranych przez siebie nurtów psychoterapii.

To co ważne – psycholog nie leczy. Zajmuje się pracą z osobami na ogół zdrowymi psychicznie, które są w jakimś kryzysie życiowym. Może udzielić doraźnego wsparcia w radzeniu sobie z codziennymi trudnościami lub pomóc w przejściu przez jakąś kryzysową sytuację. Leczeniem zaburzeń psychicznych zajmują się psychiatra (farmakoterapia) i psychoterapeuta (psychoterapia).

Bardzo chciałabym tu dodać, że osoba doświadczająca trudności w zakresie zdrowia psychicznego nie musi głowić się nad tym, do kogo najpierw powinna się wybrać. Każdy ze specjalistów powinien znać granice swoich kompetencji i współpracować z innymi specjalistami – jeśli pracuję jako psychoterapeutka i podczas wywiadu lub w trakcie terapii podejrzewam, że są wskazania do leczenia farmakologicznego – odsyłam do psychiatry. A jeśli np. psychiatra widzi, że osoba jest w kryzysie życiowym to najczęściej zaproponuje (oprócz lub zamiast leków) konsultację u psychologa. Psycholog rozpoznając depresję czy zaburzenia lękowe u swojego klienta skieruje do psychoterapeuty i/lub psychiatry – bo oni zajmą się leczeniem. Najprościej mówiąc: jak trafimy na rzetelnego fachowca to on będzie wiedział, do kogo nas pokierować.

Pierwsza wizyta u każdego z tych specjalistów będzie na ogół podobna – zacznie się od podstawowego wywiadu: z czym taka osoba się zgłasza, co przeszkadza w funkcjonowaniu, co niepokoi w zakresie zdrowia psychicznego. Specjaliści pytają też o podstawowe dane takie jak sytuacja zawodowa, rodzinna, zdrowotna.

Dalsza część artykułu – kliknij strzałkę w prawo.