Sitnica, rondo przy Biedronce, Kromer Festival Biecz, milionowe inwestycje i 57 mln zł zadłużenia – to tylko część tematów, o których w rozmowie z Gorlice24 mówi burmistrz Biecza Mirosław Wędrychowicz. Gospodarz gminy podsumowuje półmetek kadencji, wskazuje największe sukcesy, najtrudniejsze decyzje i zdradza, jakie projekty chce jeszcze zrealizować.
 

Gorlice24: Zbliża się kolejna edycja Kromer Festival Biecz, który jest jednym z najważniejszych wydarzeń kulturalnych w regionie – jak dziś wygląda jego rozwój, finansowanie i znaczenie dla promocji miasta? 

Mirosław Wędrychowicz: Kromer Festival Biecz to jedno z najważniejszych wydarzeń poświęconych muzyce dawnej w Polsce. Na przestrzeni lat festiwal stał się jednym z filarów promocji Gminy Biecz, budując rozpoznawalną markę miasta i całego regionu. W szerszej perspektywie przyczynia się do wzrostu rozpoznawalności oraz rozwoju turystyki opartej na wyjątkowym dziedzictwie historycznym naszej gminy. Znaczenie wydarzenia potwierdzają liczne pytania turystów odwiedzających Biecz o termin kolejnych edycji festiwalu.

Koncerty odbywają się w wyjątkowych przestrzeniach zabytkowych świątyń – bieckiej Kolegiaty oraz kościoła w Binarowej – podkreślając naturalny związek muzyki z historyczną architekturą i dziedzictwem kulturowym.

Wydarzenie nieprzerwanie objęte jest mecenatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które wspiera jego organizację. Festiwal realizowany jest również dzięki zaangażowaniu samorządów – Województwa Małopolskiego oraz Powiatu Gorlickiego – a także partnerów biznesowych.

Wśród kluczowych sponsorów znajdują się spółki Skarbu Państwa i fundacje: PGE, Fundacja PZU, Fundacja PKO BP oraz ORLEN. Nieocenione pozostaje także wsparcie lokalnych przedsiębiorców, w tym: Uzdrowiska Wysowa, Polskiego Centrum Wody, Zakładu Galanterii Drzewnej DUDA, OTECH oraz PRDM Jasto.

O renomie festiwalu świadczy również obecność mediów ogólnopolskich – koncerty były rejestrowane i transmitowane przez TVP Kultura, a relacje i recenzje publikował branżowy miesięcznik „Ruch Muzyczny”. Wydarzenie odbywa się pod honorowymi patronatami Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy oraz Księdza Biskupa Jana Wątroby, ordynariusza diecezji rzeszowskiej.

Dodatkowym potwierdzeniem wysokiego poziomu artystycznego są dwie nominacje do prestiżowej nagrody środowiska muzycznego „Koryfeusz Muzyki Polskiej”.

Tegoroczna, 12. edycja Kromer Festival Biecz, odbywać się będzie od 31 lipca do 2 sierpnia. Organizatorzy przygotowali bogaty program koncertowy oraz liczne wydarzenia towarzyszące skierowane zarówno do mieszkańców, jak i turystów.

Po raz drugi, we współpracy z Gminą Bobowa, uruchomiony zostanie również bezpłatny transport na trasie Biecz – Bobowa. Na potrzeby wydarzenia Gmina Bobowa udostępni autobus elektryczny, ułatwiając uczestnikom udział w festiwalowych atrakcjach.

Serdecznie zapraszamy do udziału w Kromer Festival Biecz.

G24: Od lat mówi się o budowie ronda przy Biedronce w Bieczu – kiedy mieszkańcy mogą liczyć na realizację tej inwestycji?

M.W.: Budowa ronda na tym skrzyżowaniu jest inwestycją dość długo wyczekiwaną i potrzebną. Rondo powstanie w miejscu skrzyżowania dróg gminnych z wojewódzką, gdzie zbiegają się cztery ulice i dwa zjazdy do intensywnie odwiedzanych obiektów: stacji Orlen i sklepu Biedronka. Inwestycja znacząco poprawi bezpieczeństwo i płynność ruchu. Cieszymy się, że Samorząd Województwa przewidział zadanie do wykonania w tym roku.

Umowa z wykonawcą została podpisana końcem kwietnia, wartość robót wynosi 3,8 mln zł; wg naszych informacji roboty rozpoczną się końcem czerwca.

Dziękujemy Panu Marszałkowi Łukaszowi Smółce i Zarządowi Województwa za przychylność dla starań Biecza, a Pani Wiceprzewodniczącej Sejmiku Jadwidze Wójtowicz za wspieranie tych starań.

G24: Na jakim etapie jest dziś sprawa Sitnicy i czy po kolejnych decyzjach administracyjnych widzi Pan realną szansę na ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii?

M.W.: Zmiana granic gmin należy do kompetencji Rady Ministrów. Samorządy oraz wojewoda uczestniczą w tej procedurze jako podmioty opiniujące, przedstawiając swoje stanowiska i argumenty.

Rada Miejska w Bieczu trzykrotnie wyraziła negatywną opinię w sprawie odłączenia Sitnicy. Uchwały były poprzedzone konsultacjami społecznymi, w których mieszkańcy konsekwentnie opowiadali się za zachowaniem integralności terytorialnej Gminy Biecz. W tegorocznych konsultacjach stanowisko to poparło 70% spośród 1377 osób, które oddały głos, co oznacza wzrost o 5 punktów procentowych w porównaniu z poprzednimi konsultacjami.

Dla pełniejszego obrazu warto odnieść te wyniki do konsultacji przeprowadzonych w Gminie Moszczenica. W 2023 roku za przyłączeniem Sitnicy opowiedziało się 185 mieszkańców, w 2024 roku – 131, natomiast w 2025 roku – 119 osób. Dane te pokazują spadek poziomu poparcia o 36% dla proponowanego kierunku zmian na przestrzeni ostatnich lat.

Istotnym elementem procedury pozostaje również stanowisko Wojewody Małopolskiego, który w wydanej opinii nie udzielił poparcia dla wniosku dotyczącego przejęcia Sitnicy.

Moje wieloletnie doświadczenie w pracy samorządowej – obejmujące 9 lat pełnienia funkcji Starosty Gorlickiego oraz obecną, trzecią kadencję na stanowisku Burmistrza Biecza – utwierdziło mnie w przekonaniu, że trwały rozwój lokalnych wspólnot opiera się przede wszystkim na współpracy, dialogu i poszanowaniu wzajemnych potrzeb.

Efektem takiego podejścia było wiele wspólnych przedsięwzięć realizowanych przez samorządy powiatu gorlickiego, które przyniosły wymierne korzyści mieszkańcom. Wierzę, że również w przyszłości relacje między samorządami powinny koncentrować się na budowaniu porozumienia oraz poszukiwaniu rozwiązań służących dobru wspólnemu.

W obecnych, wymagających uwarunkowaniach społecznych i geopolitycznych szczególnie istotne pozostają solidarność, odpowiedzialność i wzajemne zrozumienie. Warto, aby wszelkie decyzje dotyczące rozwoju i kształtu wspólnot lokalnych uwzględniały długofalową stabilność oraz sprzyjały dobrym relacjom pomiędzy samorządami, z poszanowaniem interesów wszystkich zainteresowanych stron, w tym również mieszkańców Gminy Biecz.

G24: Na półmetku kadencji chcielibyśmy zapytać, które ze zrealizowanych inwestycji lub decyzji uważa Pan za największy sukces?

M.W.: Na przestrzeni ostatnich lat jednym z największych obszarów inwestycji była rozbudowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Realizowano jednocześnie kilkanaście zadań obejmujących nowe odcinki kanalizacji sanitarnej i wodociągów oraz modernizację stacji uzdatniania wody. Łączna wartość inwestycji wodno-ściekowych przekroczyła 19,8 mln zł, przy znaczącym udziale środków zewnętrznych. Powstały nowe sieci w Bieczu, Binarowej, Libuszy, Racławicach i Strzeszynie. Dzięki temu zwiększono dostęp mieszkańców do infrastruktury technicznej oraz przygotowano kolejne tereny pod rozwój mieszkaniowy.

Istotnym kierunkiem działań była modernizacja infrastruktury drogowej – zarówno dróg gminnych, jak i poprawa bezpieczeństwa na ciągach o znaczeniu ponadlokalnym. Ważnym elementem będzie budowa wspominanego już ronda przy drodze wojewódzkiej, które uporządkuje ruch i zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz osób odwiedzających Gminę. Równolegle realizowano przebudowy i remonty lokalnych odcinków dróg poprawiających dostępność komunikacyjną poszczególnych miejscowości. Zmodernizowano łącznie 14 km dróg i 4 mosty.

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych projektów stała się przebudowa dawnej Szkoły Ludowej w Binarowej i nadanie jej nowej funkcji jako Multimedialnego Centrum Zwiedzania Świata oraz obsługi ruchu turystycznego. Pozyskaliśmy dofinansowanie w wysokości 3,3 mln zł z różnych źródeł: Polski Ład, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Fundacja Most the Most. Inwestycja wzmacnia potencjał turystyczny sąsiedniego kościoła UNESCO i tworzy nowoczesne zaplecze dla odwiedzających.

W działaniach inwestycyjnych duży nacisk położono na ochronę historycznego charakteru Gminy. Obejmowało to prace przy obiektach zabytkowych oraz działania związane z zachowaniem dziedzictwa sakralnego i historycznego. Wśród ważnych projektów znalazły się m.in. prace przy obiektach Muzeum Ziemi Bieckiej – Domu z Basztą, murach obronnych oraz inwestycje wzmacniające atrakcyjność turystyczną historycznego centrum Biecza. W przeszłości udzielane były także dotacje na konserwacje obiektów sakralnych.

Do najważniejszych inwestycji społecznych należy budowa Centrum Opiekuńczo-Mieszkalnego w Grudnej Kępskiej. Projekt odpowiada na potrzeby osób wymagających codziennego wsparcia i opieki oraz ich rodzin. Inwestycja poszerza lokalną ofertę usług społecznych i wpisuje się w rozwój infrastruktury opiekuńczej na terenie gminy.  

W ostatnich latach prowadzono działania przygotowujące nowe tereny pod zabudowę mieszkaniową – przede wszystkim poprzez uzbrojenie działek, budowę kanalizacji i wodociągów oraz tworzenie warunków do rozwoju osiedli. Szczególną rolę odegrało przygotowanie infrastruktury dla osiedla „Słoneczne Wzgórze”, co zwiększa atrakcyjność osiedleńczą gminy.

Ważnym kierunkiem rozwoju stało się również budownictwo dostępne cenowo. We współpracy z SIM Tarnów⁠ zatwierdzona jest realizacja pierwszego etapu przedsięwzięć mieszkaniowych: 26 lokali w zabudowie szeregowej oraz budynku wielorodzinnego obejmującego 36 mieszkań o zróżnicowanym metrażu. Projekt ma zwiększyć dostęp mieszkańców do nowoczesnych, energooszczędnych mieszkań i przeciwdziałać odpływowi młodych rodzin.  

Równolegle prowadzono także inwestycje w obszarze edukacji i usług społecznych – m.in. budowę i modernizację żłobków, dostosowanie obiektów publicznych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz rozwój infrastruktury kulturalnej.

Łączna wartość inwestycji w latach 2024 – 2025 przekroczyła 46,9 mln zł.

Istotnym przedsięwzięciem realizowanym przez Powiat Gorlicki we współpracy z Gminą Biecz był proces scalania gruntów wraz z zagospodarowaniem poscaleniowym obejmujący miejscowości Strzeszyn, Rożnowice i Racławice. Celem projektu było uporządkowanie struktury własnościowej, ograniczenie rozdrobnienia działek oraz poprawa warunków gospodarowania. W ramach zagospodarowania poscaleniowego realizowano również modernizację i budowę dróg dojazdowych do pól oraz zwiększenie dostępności terenów rolnych. Projekt wpłynął na poprawę funkcjonalności przestrzeni wiejskiej i stworzył lepsze warunki dla rozwoju rolnictwa oraz lokalnej infrastruktury.

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedsięwzięć promujących Gminę Biecz stał się –również już wspominany –  Kromer Festival Biecz – cykliczny festiwal muzyki dawnej organizowany od 2015 roku. Wydarzenie zostało zbudowane wokół postaci wybitnego bieczanina – biskupa i humanisty Marcina Kromera – i przez lata wyrosło na jedną z najważniejszych imprez kulturalnych regionu.  

G24: Co było dla Pana najtrudniejszym momentem tej kadencji?

M.W.: Każda kadencja ma nieco inną specyfikę, która uzależniona jest nie tylko od celów poszczególnych radnych, ale także od ich cech osobowościowych. Mają oni również cele nieco skrywane, kamuflowane, przyodziewane w inne szaty. Chyba mam dużo szczęścia, bo tej pory trafiałem na rady nastawione na współpracę, rozwiązywanie, a nie mnożenie problemów i na zrównoważony rozwój. Nie było też pustej dyskusji o niczym, bo z tego nic dobrego dla Mieszkańców nie wynika. Mam takie wrażenie, że grupa radnych w tej kadencji stoi na rozdrożu. Samorządności, odpowiedzialności za czyny i słowa także trzeba się nauczyć...

G24: Jakie kluczowe inwestycje lub projekty chciałby Pan zrealizować do końca obecnej kadencji?

M.W.: Pewnie na tak postawione pytanie oczekuje Pani Redaktor w odpowiedzi długiej listy zadań inwestycyjnych, a ja chciałbym bardzo, by ziściło się nam coś niematerialnego (choć długą listę inwestycji także mam). Od 2020 roku z naszego wniosku, administracja rządowa proceduje wpis układu staromiejskiego naszego miasta na listę Pomników Historii. Ten wpis to nie tylko prestiż, docenienie dziedzictwa historycznego i dbałości o tkankę historyczną Biecza, ale przede wszystkim przepustka po duże środki na rewitalizację i konserwację obiektów zabytkowych. Na doprowadzenie zabytków Biecza do dawnej świetności potrzeba dzisiaj około 100 mln zł. Bez solidnego wsparcia ze środków krajowych i europejskich sami nie poradzimy sobie z tym zadaniem. Zabytki z obszaru objętego wpisem przy ocenie wniosków dotacyjnych punktowane są niemal tak wysoko jak te objęte wpisem na listę UNESCO. Myślę, że sześć lat to już nieco za długo. Administracjo litości…

G24: Jak obecnie kształtuje się poziom zadłużenia gminy Biecz i jak dużym wyzwaniem jest utrzymanie stabilności finansowej samorządu przy takiej skali inwestycji?

M.W.: Zadłużenie Gminy jest wysokie, aczkolwiek mieszczące się w dopuszczalnych ustawowych ramach, na koniec 2025 roku wynosiło 57 mln zł, co stanowiło 45% rocznych dochodów budżetu. Dla porównania przed 12 laty wskaźnik ten przekraczał 65%.

Poziom zadłużenia należy zestawiać z działalnością inwestycyjną, gdyż gmina może zaciągać kredyty tylko na ten cel. W bieżącym roku wydamy na inwestycje 30 mln zł, a łącznie od roku 2015 będzie to ponad 200 mln zł; w tym kontekście zadłużenie na poziomie 45% jest akceptowalne.

Aktywność inwestycyjna jest odpowiedzią na potrzeby i oczekiwania Mieszkańców. Skupienie się tylko na spłacie zadłużenia drastycznie ogranicza możliwości rozwojowe gminy, co de facto pogarsza warunki życia Mieszkańców. Bolączką samorządów jest wyważenie optymalnej relacji wydatków rozwojowych do poziomu zadłużenia.

Na wiele spraw bezpośrednio oddziałujących na kondycję finansową gmin samorządowcy nie mają wpływu. Powszechnie oczekiwaną od wielu lat, zwłaszcza przez gminy wiejskie i miejsko-wiejskie, była zmiana finansowania małych szkół. Niestety nie nastąpiły w tym względzie żadne satysfakcjonujące postępy. Problem ten uwidacznia się szczególnie dotkliwie przy spadającej liczebności uczniów w oddziałach. W efekcie samorządy zmuszone są do przekierowania znacznych środków własnych na uzupełnienie finansowania oświatowego. W naszej Gminie jest to ponad 12 mln zł rocznie.

G24: Patrząc na obecne tempo inwestycji i wyzwania – czy widzi Pan potrzebę kontynuacji swojej pracy w kolejnej kadencji, oczywiście gdyby była taka możliwość, czy raczej jest to moment domykania najważniejszych projektów?

M.W.: Gminie Biecz życzę przede wszystkim takiego Burmistrza, który będzie potrafił pośród dużych strategicznych zadań decydujących o rozwoju gminy i regionu znaleźć czas dla zwykłych ludzkich spraw. Te na pozór drobne sprawy stanowią podstawową tkankę i bazę dla dobrej współpracy i budowania wspólnoty. Wymagają one niezwykłej wrażliwości i empatii. To właśnie one są mikrokosmosem dla przychodzących ludzi.

Myślę, że wybory na kolejne kadencje samorządowe, a i parlamentarne, muszą wskazać na takich kandydatów, którzy nie będą indywidualnie gwiazdorzyć, a będą chcieli i potrafili ze sobą współpracować dla dynamicznego rozwoju całego regionu. Duże inwestycje infrastrukturalne, które są przecież dla nas niezbędne dla rozwoju gospodarczego, w tym także rozwoju turystyki, takiej koncentracji wysiłków i środków po prostu wymagają.

Współpraca samorządów na poziomie lokalnym może być swego rodzaju mostem po którym wspólne dobro będzie mogło dotrzeć do wszystkich Mieszkańców.

G24: Dziękujemy za rozmowę

M.W.: Dziękuję.

::addons{"type":"facebook-encouragement"}