W ostatnich dniach do naszej redakcji zgłosili się mieszkańcy Biecza zaniepokojeni sytuacją w kolegiacie Bożego Ciała. Wskazywali na zmiany, które – ich zdaniem – mogą zagrażać zabytkowemu charakterowi obiektu. Ich sygnał stały się dla nas impulsem do weryfikacji sprawy u źródła, czyli w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w Krakowie.

Najwięcej kontrowersji wzbudza sposób ogrzewania świątyni, w kościele zainstalowano bowiem nagrzewnice elektryczne oraz elementy infrastruktury, które – według naszych rozmówców – zostały zamontowane bez odpowiednich konsultacji i nadzoru konserwatorskiego.

Nie jest tajemnicą, że średniowieczne kościoły były projektowane z myślą o naturalnym obiegu powietrza, tymczasem w naszym kościele – część otworów wentylacyjnych była czasowo zatkana.

– mówią nasi rozmówcy.

Z kolei z przekazanych przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie informacji wynika jasno: działania podjęte w kościele zostały wykonane bez wymaganych zgód, a wobec parafii wydano już decyzję administracyjną.

Był wniosek parafii i była odpowiedź urzędu

Jak poinformował rzecznik urzędu, 30 września 2025 roku do delegatury w Nowym Sączu wpłynął wniosek parafii o wydanie zaleceń dotyczących ogrzewania kolegiaty.

Odpowiedź została sporządzona i wysłana po niemal trzech miesiącach, 23 grudnia 2025 roku. Urząd wskazał w niej konieczność: ustalenia przyczyn zawilgocenia murów i posadzki, analizy dotychczasowych prac, przeprowadzenia badań klimatu wnętrza i wentylacji.

Ewentualne wprowadzenie ogrzewania powinno zostać poprzedzone szczegółowymi badaniami, dlatego w piśmie nie wskazano konkretnej metody ogrzewania.

– informuje Jan Kozakowski, Rzecznik Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie.

Istotnym faktem jest, że korespondencja nie została odebrana przez parafię i wróciła do urzędu. Jednak zgodnie z obowiązującymi przepisami została jednak uznana za skutecznie doręczoną.

"Ksiądz chciał dobrze"

Cała sprawa ma dwie strony medalu i dwie przeciwstawne sobie opinie społeczne. Nagrzewnice pojawiły się nie bez powodu - parafii zależało, aby zimą wierni nie musieli marznąć podczas nabożeństw - w końcu mamy XXI wiek, a nie średniowiecze, które pamiętają jeszcze mury świątyni. Z informacji, jakie posiadamy, decyzja o montażu nagrzewnic zapadła tuż przed zimą, kiedy wciąż nie nadchodziła odpowiedź od konserwatora. 

Pojawienie się urządzeń do ogrzewania ucieszyło część parafian, jednak nie zabrakło również takich osób, które zaczęły się obawiać o naruszenie zabytkowego obiektu. Jedni więc bardzo doceniają tą inicjatywę, inni krytykują.

Decyzja administracyjna: przywrócić stan poprzedni

12 stycznia 2026 r. pracownicy WUOZ w Krakowie – Delegatury w Nowym Sączu przeprowadzili oględziny wnętrza kościoła z udziałem proboszcza Parafii. Ustalono, że w świątyni zamontowano trzy nagrzewnice nadmuchowe – dwie na ścianie tęczowej i jedną na kolumnie w nawie głównej. Urządzenia przymocowano do ścian na uchwytach montowanych na śrubach, a zasilanie doprowadzono przewodami poprowadzonymi w rurach osłonowych od nowych gniazd siłowych. Instalację doprowadzono przez posadzkę od strony krypt, gdzie wykonano również nową instalację elektryczną oraz dwie rozdzielnie.

– wyjaśnia rzecznik Kozakowski.

Dziesięć dni później urząd wydał decyzję zobowiązującą parafię do: demontażu nagrzewnic, usunięcia wykonanej instalacji elektrycznej, wykonania prac konserwatorskich w miejscach uszkodzeń (na które wymagane jest pozwolenie konserwatora).

To jednoznaczne potwierdzenie, że wykonane prace zostały uznane za niezgodne z przepisami.

Konsekwencje mogą być dotkliwe

Zgodnie z ustawą o ochronie zabytków prowadzenie prac bez pozwolenia może skutkować karą finansową w wysokości od 500 do 500 000 zł. Na ten moment jedyną konsekwencją jest wydana decyzja administracyjna.

Póki co parafia skorzystała z przysługującego prawa i odwołała się od decyzji do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W odwołaniu proboszcz zadeklarował demontaż nagrzewnic oraz zamiar ich dalszego użytkowania jako urządzeń mobilnych.

Sprawa nadal jest w toku

Urząd nie potwierdził jeszcze, czy nagrzewnice faktycznie zostały zdemontowane – weryfikacja ma nastąpić po zakończeniu procedury odwoławczej. Jednak z informacji przekazanych nam przez mieszkańców Biecza, wiemy, że urządzenia zostały zamontowane na mobilnych stojakach.

Choć to Bieczanie jako pierwsi zwrócili uwagę na problem, dziś kluczowe znaczenie mają ustalenia urzędu konserwatorskiego. To one będą decydować o dalszym losie zabytkowej kolegiaty w Bieczu.

W tej sprawie skontaktowaliśmy się również z proboszczem parafii pw. Bożego Ciała w Bieczu, ks. Andrzejem Sroką, z prośbą o komentarz i przedstawienie sytuacji z perspektywy parafii. Ostatecznie jednak duchowny odmówił nam spotkania.

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"7269"}

::addons{"type":"facebook-encouragement"}