Małopolskie zielone perełki czyli obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze. Cisy w Wyskitnej, Góra Chełm, Kozie Żebro, Markowiec-Gródek – to nowe rezerwaty, które w najbliższym czasie mogą powstać w naszym województwie.
 

100 rezerwatów przyrody na 100-lecie Lasów Państwowych

Na 100-lecie swojego istnienia Lasy Państwowe ogłosiły inicjatywę utworzenia 100 rezerwatów przyrody. W województwie małopolskim nadleśnictwa złożyły cztery wnioski o wyznaczenie rezerwatów. Trzy z nich zlokalizowane są w powiecie gorlickim, jeden w nowosądeckim.

Rezerwaty przyrody wyznaczają regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. Odbywa się to na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Obecnie w Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Krakowie trwają prace nad przygotowaniem projektów zarządzeń wyznaczających poszczególne rezerwaty.

Konsultacje do 8 września

Jak wziąć udział w konsultacjach? Należy zapoznać się z propozycjami rezerwatów przyrody, a swoje uwagi lub opinie przesłać do nas, do RDOŚ w Krakowie, w terminie do dnia 8 września 2024 r.

Wykaz planowanych rezerwatów wraz z mapami oraz tabelą uwag: https://www.gov.pl/web/rdos-krakow/komunikat-w-sprawie-rozpoczecia-konsultacji-100-rezerwatow-na-100-lat-lasow-panstwowych

Uzupełnioną tabelę z uwagami należy przesłać na adres:

• e-mail: [email protected]
• pocztowy: Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie, ul. Mogilska 25, 31-542 Kraków

RDOŚ, po zapoznaniu się z uwagami, dokona ich szczegółowej analizy oraz zasięgnie opinii Regionalnej Rady Ochrony Przyrody w Krakowie. Ostateczny projekt zarządzenia w sprawie powołania projektowanych rezerwatów zostanie uzgodniony z Wojewodą Małopolskim.

Następnie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie wyda zarządzenie w sprawie uznania za rezerwat przyrody, określając nazwę rezerwatu, jego położenie, przebieg granicy, cele ochrony oraz rodzaj, typ i podtyp rezerwatu przyrody, a także sprawującego nadzór nad rezerwatem.

Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest wydawane jako powszechnie obowiązujący akt prawa miejscowego, a realny termin ustanowienia nowych rezerwatów to koniec 2024 roku.

Kozie Żebro 

To największy z planowanych rezerwatów. Jego powierzchnia to prawie 100 ha. Jest on zlokalizowany z gminie Uście Gorlickie. Celem ochrony jest w jego przypadku zachowanie lasów o charakterze naturalnym położonych w masywie Koziego Żebra, wraz z całą ich biologiczną różnorodnością, swoistą dla zachodniej części Beskidu Niskiego.

Projektowany rezerwat obejmuje północno-wschodnie i południowo-zachodnie stoki masywu Koziego Żebra w Beskidzie Niskim. W rezerwacie występują dobrze zachowane zbiorowiska żyznej buczyny karpackiej o wysokim stopniu naturalności, z dużymi zasobami wielkogabarytowego martwego drewna.

Na terenie rezerwatu stwierdzono występowanie kilkunastu gatunków organizmów (chrząszczy, grzybów i porostów) będących tzw. reliktami puszczańskimi.

Markowiec-Gródek

Z kolei ten rezerwat – również zlokalizowany w gminie Uście Gorlickie – ma mieć ponad 66 ha.

Projektowany rezerwat obejmuje grzbiety i stoki masywów Markowca i Gródka w Beskidzie Niskim. W rezerwacie tym również występują dobrze zachowane zbiorowiska żyznej buczyny karpackiej, duże zasoby wielkogabarytowego martwego drewna i relikty puszczańskie.

To miejsce niewykorzystywane przez człowieka, w którym przyrodniczy czas się zatrzymał.

Góra Chełm

Ten rezerwat będzie miał ponad 36 ha. Znajduje się na terenie gminy Ropa. Obejmuje północno-wschodnie stoki masywu góry Chełm w Górach Grybowskich – najdalej na zachód wysuniętym paśmie Beskidu Niskiego.

Na terenie rezerwatu występują płaty zbiorowiska roślinnego jaworzyny z języcznikiem, będącego jednocześnie siedliskiem Natura 2000 (9180-2).

Na wychodniach skalnych w rezerwacie oraz na rumowiskach występujących poniżej występuje języcznik zwyczajny – gatunek paproci objęty ścisłą ochroną gatunkową. W płatach tych łanowo występuje miesiącznica trwała. Obszar rezerwatu porośnięty jest buczyną z udziałem jawora sięgającym 20-30%.

Cisy w Wyskitnej

Z kolei ten rezerwat ma mieć powierzchnię ponad 5 ha. Mieści się w gminie Grybów. Obejmuje fragment lasu na skraju kompleksu leśnego Maślanej Góry w Górach Grybowskich – najdalej na zachód wysuniętym paśmie Beskidu Niskiego.

Rezerwat obejmuje grunty zakupione przez Lasy Państwowe od właścicieli prywatnych w ramach projektu „Ochrona cisa pospolitego na terenie jednostek RDLP w Krakowie”.

Na terenie rezerwatu stwierdzono występowanie populacji ponad 1000 osobników cisa pospolitego – gatunku drzewa objętego ochroną gatunkową. Obszar rezerwatu porośnięty jest wielowiekową jedliną, w której wyraźnie zaznacza się udział cisa pospolitego (20%) oraz gatunków liściastych z przewagą dębu (20%).

W rezerwacie zidentyfikowano florę, na którą składa się blisko 200 gatunków roślin naczyniowych, w tym kilkanaście gatunków zagrożonych i objętych ochroną gatunkową

W województwie małopolskim jest aktualnie 86 rezerwatów przyrody, które chronią około 35 km². Większość rezerwatów to obiekty małe – poniżej 10 ha (24) lub średnie (10–100 ha; 56). Rezerwatów powyżej 100 ha jest 7.

_{Źródło info: Małopolski Urząd Wojewódzki w Krakowie}