W środę, 18 lutego, przed tarnowskim sądem rejonowym rozpocznie się postępowanie w sprawie biskupa tarnowskiego Andrzeja Jeża. Sprawa dotyczy zarzutu braku niezwłocznego zawiadomienia organów ścigania o podejrzeniu przestępstw wobec osób poniżej 15. roku życia. Kuria przedstawiła szczegółową chronologię działań podjętych po uzyskaniu informacji o sprawach.

Postępowanie sądowe wobec biskupa tarnowskiego Andrzeja Jeża rozpocznie się 18 lutego przed Sądem Rejonowym w Tarnowie. Zarzuty sformułowała Prokuratura Rejonowa w Tarnowie, wskazując, że jako zwierzchnik diecezji miał on – mimo posiadania wiarygodnych informacji o czynach zabronionych popełnionych przez dwóch podległych mu duchownych wobec osób poniżej 15. roku życia – nie zawiadomić niezwłocznie organów ścigania.

W związku z rozpoczęciem procesu Kuria Diecezjalna w Tarnowie opublikowała komunikat przedstawiający przebieg działań podejmowanych w dwóch sprawach przez biskupa oraz delegata ds. wykorzystywania seksualnego osób małoletnich. W dokumencie wskazano, że obowiązek zawiadomienia organów ścigania wynika z przepisów wprowadzonych ustawą z 23 marca 2017 roku, która weszła w życie 13 lipca 2017 roku. Według kurii, obie sprawy objęte zarzutami zostały po tej dacie zgłoszone właściwym instytucjom państwowym.

Pierwsza ze spraw dotyczy byłego duchownego, wobec którego w Kościele zastosowano najwyższą karę dyscyplinarną, czyli wydalenie ze stanu duchownego. Jak wynika z informacji przedstawionych przez kurię, skonkretyzowana wiedza o przypadkach molestowania małoletnich pojawiła się w 2019 roku po otrzymaniu dokumentacji dotyczącej jego pobytu w Ukrainie. Po uruchomieniu procedur kościelnych i weryfikacji informacji sprawa została w sierpniu 2020 roku przekazana organom ścigania. Kuria wskazała również, że wcześniej informacje o możliwych przestępstwach były już znane Prokuraturze Okręgowej w Opolu.

Druga sprawa dotyczy duchownego, wobec którego podejrzenie popełnienia przestępstwa na szkodę osoby poniżej 15. roku życia pojawiło się pod koniec 2021 roku. Zgodnie z informacją kurii zgłoszenie do organów ścigania zostało złożone 16 grudnia 2021 roku. Wcześniejsze ustalenia w toku postępowania kościelnego nie potwierdzały, by pokrzywdzeni w chwili czynów mieli mniej niż 15 lat, jednak wobec duchownego zastosowano karę kościelną za czyny wobec osób małoletnich poniżej 18. roku życia.

W komunikacie podkreślono, że w ostatnich latach władze Diecezji Tarnowskiej wielokrotnie kierowały zawiadomienia do organów ścigania, stosując zasadę „zero tolerancji”. Zaznaczono również, że działania podejmowane przez biskupa odbywały się równolegle w ramach regulacji prawa kościelnego oraz we współpracy z Dykasterią Nauki Wiary.

Rozpoczynający się proces będzie dotyczył oceny, czy obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organów ścigania został wypełniony zgodnie z przepisami obowiązującymi od 2017 roku. 

Poniżej pełna treść komunikatu opublikowanego na stronie Diecezji Tarnowskiej:

W związku z rozpoczęciem postępowania sądowego związanego z zarzutami, jakie Prokuratura Rejonowa w Tarnowie postawiła biskupowi tarnowskiemu Andrzejowi Jeżowi, że jako zwierzchnik diecezji, pomimo posiadania wiarygodnej wiadomości o dokonaniu przez podległych mu dwóch księży czynów zabronionych z osobami poniżej 15. roku życia, nie zawiadomił o tym niezwłocznie organu powołanego do ścigania tych przestępstw, przypominamy chronologię działań podjętych w tych dwóch przypadkach przez biskupa Jeża i jego Delegata ds. Wykorzystywania Seksualnego Osób Małoletnich.

 

Należy zaznaczyć, że obowiązek denuncjacji zaistniał wraz z ustawą z dnia 23 marca 2017 roku, która weszła w życie w dniu 13 lipca 2017 roku. Zarzuty prokuratorskie pod adresem biskupa Andrzeja Jeża dotyczą dwóch spraw, które po wejściu w życie wspomnianej ustawy zostały zgłoszone przez Delegata Biskupa odpowiednim organom państwowym.

 

Pierwsza sprawa dotyczy byłego już księdza Stanisława P. (który został ukarany najwyższą karą kościelną, jaką jest wydalenie ze stanu duchownego). Skonkretyzowaną wiedzę o przypadkach molestowania małoletnich przez ks. Stanisława P., biskup Jeż powziął dopiero w roku 2019, kiedy dotarła do kurii tarnowskiej dokumentacja sprawy związanej z pobytem ks. Stanisława P. na Ukrainie i podejrzeniem, że dokonał tam przestępstw dotyczących molestowania małoletnich. Otrzymana dokumentacja rodziła wiele pytań i wątpliwości w zakresie m.in. jurysdykcji (z protokołów zeznań oraz dalszych informacji przekazanych stronie polskiej wynikało, że sprawa została zgłoszona odpowiednim organom ukraińskim) oraz wiarygodności informacji.

 

Pomimo tego w ramach diecezji tarnowskiej bezzwłocznie zostały uruchomione odpowiednie procedury: została powiadomiona watykańska Dykasteria Nauki Wiary, która zleciła przeprowadzenie procesu karno-administracyjnego w tej sprawie, co też zostało uczynione. Po przeprowadzeniu odpowiedniej weryfikacji w ramach procedur kościelnych, w więc w chwili, gdy w sposób zarówno obiektywny jak i subiektywny można było uznać, że powzięta wiadomość spełnia znamiona wiarygodności, nastąpiło w sierpniu 2020 roku zgłoszenie sprawy przez Delegata do państwowych organów ścigania. Dodatkowo – z informacji posiadanych przez Biskupa Andrzeja Jeża, wynikało, że jeden z pokrzywdzonych przez Stanisława P., już w 2010 r. poinformował Prokuraturę Okręgową w Opolu o molestowaniu przez księdza Stanisława P., a zatem organy ścigania już w 2010 r. posiadały informację w tej kwestii.

 

Druga sprawa dotyczy ks. Tomasza K., gdzie wiedzę o możliwości popełnienia przestępstwa przez niego na szkodę osoby poniżej 15. roku życia biskup Jeż powziął dopiero pod koniec 2021 roku. Niezwłocznie po odkryciu tej informacji biskup Jeż polecił dokonać zgłoszenia organom ścigania, co też Delegat Biskupa uczynił w dniu 16 grudnia 2021 roku. W toku wcześniejszego kościelnego procesu karno-administracyjnego, zeznania świadków przeczyły temu, by pokrzywdzeni w chwili czynów byli w wieku poniżej 15 lat. Pomimo tego ks. Tomasz K. poniósł karę kościelną w związku z czynami na szkodę osób małoletnich poniżej 18 lat.

 

Należy w tym miejscu podkreślić, że władze diecezji tarnowskiej dokonały w ciągu minionych lat kilkunastu zgłoszeń do organów ścigania, wprowadzając zasadę „zero tolerancji”.

 

W ocenie powyższych kwestii trzeba też pamiętać, że każdy biskup podlega również regulacjom wynikającym z prawa kościelnego, dlatego podejmowane przez biskupa Jeża działania odbywały się w ramach obowiązujących regulacji kościelnych. We współpracy z władzami kościelnymi na wyższych szczeblach, jak watykańska Dykasteria Nauki Wiary, wykonywał on sumiennie obowiązki i podejmował wszelkie niezbędne kroki w sytuacji otrzymania informacji o przestępstwach przeciwko osobom małoletnim. Jednocześnie zapewniamy, że wszystkie zgłaszane do nas sprawy są podejmowane oraz prowadzone z należytą dbałością.