Poprzez prezentację zdobionych przedmiotów muzeum chce opowiedzieć o tradycji i fenomenie dekorowania laką urushi, czyli żywicą pozyskiwaną z drzew rosnących m.in. w Japonii i Chinach. Na ekspozycji znalazły się przedmioty codziennego użytku - wśród nich szkatułki, naczynia, skrzynie na kimono, łyżeczki do matchy, albumy i meble, tworzone od XVII wieku po czasy współczesne. Obiektom towarzyszą drzeworyty ukazujące ich zastosowanie.

Szkatułki, naczynia i pudełka tradycyjnie dekorowane japońską żywicą zgromadziło Muzeum Manggha na nowej wystawie pt. "Lśnienie czasu. Japońska laka w sztuce użytkowej". Ekspozycja będzie czynna od niedzieli.

Konserwatorka laki japońskiej i kuratorka wystawy Joanna Koryciarz-Kitamikado wskazała, że wystawa składa się z czterech części, w tym dwóch głównych - prezentacji wyrobów z laki tworzonych przez Japończyków dla Japończyków oraz tych wyrabianych przez Japończyków na zamówienie europejskich klientów.

Moim celem było pokazanie, jak bardzo różne są te laki. Ten sam materiał, ci sami wykonawcy, ale zupełnie inne przedstawienia, zupełnie inny gust odbiorcy

- zauważyła, dodając, że przedmioty eksportowane były bogato dekorowane, podczas gdy Japończycy woleli minimalistyczne zdobienia.

W kolejnej części zgromadzono prace współczesnych japońskich twórców nawiązujące do Europy - m.in. szkatułki inspirowane arrasami i wschodem słońca nad Wawelem. Ostatni fragment został poświęcony samej technice zdobienia laką. Na wystawie zwiedzający będą mogli poznać różne style i techniki zdobienia, w tym prószenie złotym pyłem, inkrustację masą perłową i rzeźbienie w lace.

Jak wyjaśniła kuratorka wystawy Joanna Haba, laka służąca od wieków do zdobienia przedmiotów w sztuce azjatyckiej jest pozyskiwana z drzew rosnących m.in. w Japonii i Chinach poprzez nacinanie ich. - To dosyć żmudny i trudny proces - z nacięcia drzewa raz na jakiś czas można uzyskać tylko jeden kubełek laki, żywicy. Po odpowiedniej preparacji i obróbce laka twardnieje i czyni przedmiot wodoodpornym - wskazała.

Wszystkie prace zgromadzone na wystawie pochodzą z polskich zbiorów; instytucji muzealnych i prywatnych kolekcjonerów.

Ekspozycja "Lśnienie czasu. Japońska laka w sztuce użytkowej" będzie czynna dla zwiedzających w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej "Manggha" w Krakowie od niedzieli do 22 lutego 2026 r. W niedzielę o godz. 16 japoński twórca Tatsuya Matsumoto, uhonorowany tytułem Żyjącego Skarbu Narodowego Japonii, wygłosi wykład pt. "Urushi jako sztuka, twórczość i filozofia". (PAP)

juka/ miś/