W gorlickim szpitalu odsłonięto tablicę. Historia tego kapłana porusza [FOTO]

W poniedziałek, 19 października, w Szpitalu Specjalistycznym im. Henryka Klimontowicza w Gorlicach odbyła się uroczystość poświęcona pamięci ks. Władysława Gurgacza. Duchowny, który w latach powojennych posługiwał w gorlickiej placówce, został zamordowany przez komunistyczne władze w 1949 roku. Jego postać upamiętniono specjalną tablicą, odsłoniętą w Narodowym Dniu Pamięci Duchownych Niezłomnych.

Uroczystość w gorlickim szpitalu

Obchody rozpoczęły się mszą świętą odprawioną w kaplicy szpitalnej. Następnie uczestnicy wysłuchali wystąpień przedstawicieli organizatorów, w tym dyrektora szpitala, Instytutu Pamięci Narodowej oraz Fundacji „Osądź mnie Boże...” im. ks. Władysława Gurgacza.

Podczas wydarzenia odczytano również list wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza. Głos zabrała także posłanka Barbara Bartuś.

Symbolicznego odsłonięcia tablicy dokonała Urszula Mrożek, córka siostrzenicy ks. Gurgacza, wspólnie z organizatorami uroczystości.

W wydarzeniu uczestniczyli żołnierze 21 Lekkiego Batalionu Górskiego z Wojnarowej oraz 113 Batalionu Lekkiej Piechoty z Tarnowa. Posterunek honorowy wystawili funkcjonariusze Karpackiego Oddziału Straży Granicznej w Nowym Sączu.

Krakowski oddział Instytutu Pamięci Narodowej reprezentował dr Dawid Golik, kierujący pionem poszukiwań i identyfikacji.

Inicjatorem upamiętnienia duchownego był Jerzy Basiaga, prezes Fundacji „Osądź mnie Boże...”. Tablica została sfinansowana przez Instytut Pamięci Narodowej w porozumieniu z dyrektorem gorlickiego szpitala Marianem Świerzem.

Ks. Władysław Gurgacz przez lata był związany z Gorlicami

Ks. Władysław Gurgacz urodził się w 1914 roku w Jabłonicy Polskiej. W wieku 17 lat rozpoczął życie zakonne, wstępując do nowicjatu jezuitów w Starej Wsi. Kształcił się również w Pińsku, a następnie w Krakowie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1942 roku na Jasnej Górze.

W historii duchownego szczególne miejsce zajmują Gorlice. Wiosną 1945 roku, z powodu problemów zdrowotnych, trafił do miejscowego szpitala powiatowego. Przez kolejne dwa lata pozostawał pod opieką lekarzy.

Pobyt w placówce nie ograniczał się jednak wyłącznie do leczenia. Pomimo osłabienia organizmu ks. Gurgacz prowadził działalność duszpasterską wśród pacjentów i pracowników szpitala.

To właśnie w Gorlicach nawiązał również kontakty z osobami zaangażowanymi w działalność podziemia niepodległościowego, sprzeciwiającego się komunistycznej władzy.

Od posługi kapłańskiej do antykomunistycznego podziemia

Po opuszczeniu Gorlic ks. Gurgacz został przeniesiony do Krynicy. Tam kontynuował działalność duszpasterską, obejmując opieką duchową także członków antykomunistycznego podziemia.

Nawiązał kontakt ze Stanisławem Piórą, jednym z założycieli Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowców (PPAN), organizacji powstałej w 1947 roku.

Duchowny otwarcie krytykował komunistyczny system. Według przekazów historycznych prawdopodobnie z tego powodu dwukrotnie podejmowano próby pozbawienia go życia.

W obliczu narastającego zagrożenia dołączył do oddziału „Żandarmeria” PPAN, przyjmując pseudonim „Sem”. Pełnił w nim funkcję kapelana.

Sytuacja partyzantów stawała się coraz trudniejsza. W 1949 roku oddział zmagał się z brakiem środków finansowych oraz nasilającymi się działaniami Urzędu Bezpieczeństwa i Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

2 lipca 1949 roku podjęto próbę zdobycia pieniędzy w państwowym banku w Krakowie. Akcja zakończyła się zatrzymaniem uczestników. Ks. Gurgacz, który pełnił funkcję obserwatora, miał możliwość opuszczenia miasta, jednak zdecydował się pozostać ze swoimi współtowarzyszami.

Komunistyczny wyrok i egzekucja w Krakowie

Po aresztowaniu ks. Władysław Gurgacz stanął przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Krakowie. Jego proces miał charakter pokazowy i służył komunistycznym władzom do propagandowego przedstawiania działalności podziemia niepodległościowego.

14 sierpnia 1949 roku duchowny został skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano miesiąc później, 14 września, na terenie więzienia przy ulicy Montelupich w Krakowie. Miał wówczas 35 lat.

Przez dziesięciolecia miejsce pochówku kapłana pozostawało nieznane. Dopiero w 2018 roku jego szczątki zostały odnalezione podczas prac poszukiwawczych prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej.

W 2021 roku odbyły się państwowe uroczystości pogrzebowe. Ks. Władysław Gurgacz spoczął na nowej kwaterze wojennej Cmentarza Rakowickiego w Krakowie.

Tablica przypomina o ważnym rozdziale historii gorlickiego szpitala

Odsłonięta 19 października tablica upamiętnia nie tylko tragiczną historię duchownego, ale również jego związki z Gorlicami. To właśnie w miejscowym szpitalu, w pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej, prowadził posługę duszpasterską i nawiązywał kontakty z przedstawicielami podziemia niepodległościowego.

Nowe upamiętnienie ma przypominać kolejnym pokoleniom o ks. Władysławie Gurgaczu oraz jego działalności w okresie powojennym.

_{Źródło: IPN Kraków}

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"8553"}

::news{"type":"see-also","item":"49323"}

::addons{"type":"facebook-encouragement"}