84 lata od likwidacji getta. W Gorlicach zabrzmiał Apel Pamięci [FOTO]

W środę, 19 sierpnia 2026 roku, w Gorlicach odbyły się uroczystości upamiętniające 84. rocznicę likwidacji gorlickiego getta. Dokładnie 84 lata temu zakończył się jeden z najtragiczniejszych rozdziałów w historii miasta i jego żydowskiej społeczności.

O godz. 12:00 pod pomnikiem u zbiegu ulic Krzywej i Strażackiej odbył się Apel Pamięci. W wydarzeniu uczestniczyli mieszkańcy oraz osoby, które chciały oddać hołd ofiarom Zagłady i przypomnieć historię gorlickich Żydów.

Pamięć o ofiarach gorlickiego getta

Przed wybuchem II wojny światowej Żydzi stanowili ważną część społeczności Gorlic. Na terenie miasta rozwijało się życie religijne, społeczne i kulturalne, którego jednym z najważniejszych miejsc była odbudowana synagoga przy ulicy Piekarskiej.

Sytuacja zmieniła się dramatycznie po wkroczeniu wojsk niemieckich do Gorlic 7 września 1939 roku. Ludność żydowska została objęta represjami i kolejnymi ograniczeniami.

W połowie października 1941 roku Niemcy utworzyli w Gorlicach getto. Na niewielkim obszarze zgromadzono około 3500 miejscowych Żydów, a także osoby przesiedlone z okolicznych miejscowości.

Od wiosny 1942 roku rozpoczęła się systematyczna likwidacja gorlickiego getta. W dniach od 14 do 19 sierpnia Niemcy przeprowadzili na terenie miasta egzekucje, między innymi w tzw. Buciarni oraz w lesie Garbacz. Zamordowano wówczas około 900 osób.

Pozostałych mieszkańców getta deportowano. Gorliccy Żydzi trafili do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady w Bełżcu, gdzie zostali zamordowani  20 sierpnia 1942 roku.

Nowa wystawa w Pawilonie Historii Miasta

Dzisiejszym uroczystościom towarzyszy również otwarcie wystawy edukacyjnej poświęconej deportacjom do obozu zagłady w Bełżcu. Ekspozycja dostępna jest w Pawilonie Historii Miasta i będzie można ją oglądać do końca sierpnia.

Wystawa przedstawia proces eksterminacji prowadzony przez niemieckiego okupanta podczas II wojny światowej. Pokazuje skalę i mechanizmy zbrodniczej polityki, a także losy osób, które padły jej ofiarą.

Na planszach znalazły się między innymi relacje świadków, fragmenty archiwalnych dokumentów, fotografie oraz plakaty. Dzięki wykorzystaniu autentycznych materiałów źródłowych ekspozycja pozwala spojrzeć na historię Zagłady nie tylko przez pryzmat wydarzeń, ale także indywidualnych ludzkich doświadczeń.

Wystawa została przygotowana dzięki wsparciu Sądeckiego Sztetla oraz Muzeum i Miejsca Pamięci w Bełżcu.

Historia, o której nie wolno zapomnieć

Dzisiejsze uroczystości są okazją do przypomnienia, że przed wojną Ziemia Gorlicka była miejscem współistnienia Pogórzan, Łemków i Żydów oraz różnych tradycji religijnych – katolickiej, grekokatolickiej, prawosławnej i judaistycznej.

Likwidacja gorlickiego getta w sierpniu 1942 roku doprowadziła do niemal całkowitego unicestwienia wielowiekowej społeczności żydowskiej Gorlic. Pamięć o jej mieszkańcach oraz o ofiarach Zagłady pozostaje ważną częścią historii miasta.

Dzisiejszy Apel Pamięci pod pomnikiem przy ul. Krzywej i Strażackiej oraz wystawa w Pawilonie Historii Miasta przypominają o tragicznych wydarzeniach sprzed 84 lat i znaczeniu zachowania pamięci o ich ofiarach.

_{Źródło: Gorlice.pl / własne}

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"8149"}

::news{"type":"see-also","item":"47452"}

::news{"type":"see-also","item":"47440"}

::addons{"type":"facebook-encouragement"}