Na Cmentarzu Parafialnym w Gorlicach od kilku miesięcy prowadzone są intensywne prace konserwatorskie przy sześciu zabytkowych nagrobkach o wyjątkowej wartości historycznej, artystycznej i edukacyjnej. Inicjatywa ta jest częścią szerszego programu ratowania zabytków gorlickiej nekropolii – jednego z najważniejszych miejsc pamięci w regionie.

Wspólna inicjatywa parafii, społeczników i samorządu

Akcję ratowania nagrobków prowadzi Komitet ds. Ratowania Zabytków Cmentarza Parafialnego, powołany z porozumienia pomiędzy Parafią pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gorlicach, reprezentowaną przez proboszcza ks. Stanisława Ruszela, a Towarzystwem Opieki nad Zabytkami Powiatu Gorlickiego.Nadzór konserwatorski nad pracami sprawuje dr Janusz Sarkowicz z Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, a wykonawcą jest Szymon Modrzejewski – doświadczony kamieniarz i konserwator, specjalizujący się w renowacji kamiennych nagrobków regionu karpackiego.

Finansowanie i wsparcie mieszkańców Gorlic

Realizacja projektu jest możliwa dzięki wsparciu Urzędu Miejskiego w Gorlicach, Starostwa Powiatowego w Gorlicach, a także ofiarności mieszkańców. Znaczną część środków stanowią datki z corocznych kwest na rzecz ratowania zabytków, organizowanych 1 i 2 listopada przez społeczników, młodzież i parafian. To właśnie dzięki ich zaangażowaniu możliwe jest regularne prowadzenie konserwacji i stopniowe przywracanie pierwotnych walorów estetycznych zabytkowych nagrobków.

Konserwacja sześciu cennych nagrobków

W 2025 roku do konserwacji wytypowano sześć nagrobków wpisanych do rejestru zabytków województwa małopolskiego. Każdy z nich reprezentuje inny aspekt historii i kultury Gorlic:

• Karol Neumann – właściciel folwarku w Łęgu, przedstawiciel znanej rodziny przedsiębiorców i ziemian związanych z Gorlicami od połowy XIX wieku.
• Emil Wolniewicz (zm. 1910) – adwokat, burmistrz Gorlic w latach 1906–1907, społecznik i filantrop, który wspierał rozwój infrastruktury miejskiej i szkolnictwa.
• Dymitr Czechowski (1857–1925) – filolog klasyczny, dyrektor gorlickiego gimnazjum, radca szkolny i działacz oświatowy.
• Adam Żurowski herbu Leliwa – przedstawiciel rodziny ziemiańskiej odgrywającej ważną rolę w życiu administracyjnym i gospodarczym regionu.
• Jan Władysław Majewicz (1872–1906) i jego syn Stanisław (1903–1905) – ich nagrobek z motywem złamanej kolumny to symbol przerwanego życia i przykład typowego wzornictwa z przełomu XIX i XX wieku.
• Józef Bober (1869–1921) – nauczyciel, inspektor szkolny i działacz oświatowy, jeden z pionierów nowoczesnej edukacji w regionie gorlickim.

Każdy z tych pomników poddany jest specjalistycznym pracom konserwatorskim: oczyszczaniu, konsolidacji kamienia, rekonstrukcji detali oraz wymianie skorodowanych elementów metalowych.

Gorlicka nekropolia – perła lokalnego dziedzictwa

Na gorlickim cmentarzu znajduje się blisko 200 zabytkowych nagrobków. Dzięki współpracy parafii, Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, samorządu i mieszkańców udało się dotychczas odnowić 30 nagrobków oraz dwie kaplice grobowe.

To efekt kilkuletniej, konsekwentnej pracy wielu osób i instytucji. Wciąż jednak około 150 nagrobków oczekuje na konserwację, a ich stan z roku na rok ulega pogorszeniu.

Cmentarz Parafialny w Gorlicach pozostaje jednym z najważniejszych miejsc pamięci regionu – świadectwem historii, sztuki i kultury, które dzięki wspólnemu wysiłkowi mieszkańców odzyskuje dawny blask.

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"6650"}

::news{"type":"see-also","item":"38510"}

::addons{"type":"facebook-encouragement"}

_{Źródło: Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Powiatu Gorlickiego}