Rada Ministrów Bułgarii zatwierdziła proponowane zmiany w ustawie o katastrze i rejestrze gruntów, co otwiera drogę do pełnej cyfryzacji rejestru nieruchomości w tym kraju. Nowe przepisy, które weszły w życie w 2022 roku, przewidują utworzenie elektronicznych rejestrów nieruchomości, w tym elektronicznych akt zawierających zarejestrowane akty prawne oraz odpowiadające im dokumenty, zarządzane przez Agencję Rejestracyjną. Tworzenie takich rejestrów, choć wciąż jest w toku, ma spore znaczenie dla polskich inwestorów w bułgarskie nieruchomości.

Rejestr cyfrowy nieruchomości w Bułgarii: historia i teraźniejszość

Pierwszy system elektroniczny w Bułgarii powstał w 1990 roku. Reforma rejestru miała miejsce po przekazaniu go pod zarząd Agencji ds. Rejestrów, w 2004 roku. Przejście na cyfrowy rejestr nieruchomości w Bułgarii było planowane od 2000 roku, kiedy to wstępne reformy proponowały przejście z systemu rejestracji opartego na osobach, na system oparty na nieruchomościach. Reforma ta miała na celu utrzymanie rejestrów nieruchomości nie tylko w formie papierowej, ale także cyfrowej. Jednak ponad dwie dekady później system wciąż opiera się wyłącznie na rejestracjach papierowych, skupionych na osobach, co zostało wskazane jako wada w uzasadnieniu nowego projektu ustawy.

Nowo zatwierdzony projekt ustawy ustanawia rejestr Bułgaria nieruchomości jako jednolitą bazę danych w formie elektronicznej. Będzie ona zawierała elektroniczne rejestry nieruchomości oraz cyfrowe akta, w których będą przechowywane zarejestrowane akty prawne i powiązane z nimi dokumenty. Ustawa zapewnia spójność między rejestrami papierowymi i elektronicznymi, nadając urzędom rejestrowym uprawnienia prawne do zarządzania obiema formami. Przepisy wyjaśniają również, że urzędy te mają prawo wprowadzać informacje do cyfrowych rejestrów nieruchomości oraz powiązanych akt dokumentacyjnych.

W jaki sposób polskie inwestorzy mogą korzystać z rejestru

Bułgarski rejestr nieruchomości, zarządzany przez Agencję ds. Rejestrów, funkcjonuje na podstawie tzw. „systemu wpisów osobowych”. Dane tam zawarte odnoszą się do akt osób fizycznych i prawnych, które dokonywały określonych czynności prawnych. Zapisuje się tam jedynie informacje związane z transakcjami prawnymi oraz odpowiednimi dokumentami.

Od momentu uruchomienia zintegrowanego systemu katastralnego oraz rejestracji nieruchomości (IKAR), wszystkie wpisy są publicznie dostępne na stronie internetowej Agencji ds. Rejestru Nieruchomości.

System IKAR podzielony jest na dwa moduły:

• Moduł administracyjny – przeznaczony wyłącznie do użytku wewnętrznego.
• Moduł użytkownika – dostępny zewnętrznie dla publiczności.

W systemie tym znajdują się dane semantyczne i graficzne, w tym mapy katastralne w formacie cyfrowym, jeśli są dostępne.

Na stronie bułgarskiego rejestru można uzyskać informacje o czynnościach prawnych, danych dotyczących nieruchomości, a także szczegóły dotyczące praw własności i ich kolejności. Na stronie świadczone są również publiczne usługi, takie jak:

• weryfikacja danych,
• wydawanie świadectw,
• udostępnianie kopii aktów prawnych.

Rejestr można w łatwy sposób przeszukiwać, korzystając z różnych kryteriów, takich jak: numer identyfikacyjny osoby fizycznej lub prawnej, nazwisko właściciela, szczegółowy opis nieruchomości, numer parceli czy numer rejestracyjny.

Dostęp do rejestru jest ogólnie bezpłatny, jednak pełne dane są dostępne tylko dla zarejestrowanych użytkowników. Za korzystanie z usług online, takich jak weryfikacja, pobierane są opłaty, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi.