Ta informacja zapewne sprawi, że trochę cieplej na sercu zrobi się nauczycielom i absolwentom miejskiej dwójki – jutro (1 września) o godz. 10 na budynku zostanie odsłonięta tablica upamiętniająca działalność edukacyjną prowadzoną w budynku przy Placu Kościelnym oraz patronkę Szkoły Podstawowej nr 2 Urszulę Gruszczyńską-Hermachową.

Z tej okazji zajrzeliśmy do Szkoły Podstawowej nr 1 w Gorlicach, gdzie zarchiwizowane są pamiątki po miejskiej dwójce. Są Złote Księgi, do których były wpisywane nazwiska najlepszych uczniów. Absolwenci z sentymentem wspominają, jak ważne było dla nich uzyskanie takie wpisu, jako najwyższej szkolnej nobilitacji.

Są też obszerne kroniki. Co ciekawe, zapisane zostały w nich nie tylko najważniejsze wydarzenia z życia szkoły, ale również całego społeczeństwa. Są relacje z miejskich uroczystości i historycznych momentów. Na pożółkłych kartach znajdziemy również opisy najbardziej srogich zim, które poskutkowały czasowym zawieszeniem lekcji, ale też chorób, które gnębiły gorliczan.

Jest też prawdziwa perełka! Teczka z pracami patronki szkoły Urszuli Gruszczyńskiej-Hermachowej. 

Jak pisze Mieczysław Śliwa w swojej książce:

Wychowana w duchu patriotyzmu nie mogła nie wstąpić do konspiracji. Jako żołnierz AK nosiła pseudonim „Irena”. Była odpowiedzialna za organizowanie w powiecie służby sanitarnej. Przed akcją „Burza” starała się o środki opatrunkowe, często wyjeżdżała by we wsiach organizować drużyny sanitariuszek. Zajmowała się także łącznictwem. Wszystkie te obowiązki godziła z pracą w szkole. Niestety w połowie lipca 1943 roku Niemcy zaaresztowali dużą część oddziału AK pod dowództwem Rubiniaków i dowiedzieli się o przynależności do polskiego podziemia Urszuli. 22 lipca 1943 Ernst Fundeller aresztował naszą bohaterkę w obecności jej ojca.

 

Urszula została zamknięta w siedzibie gestapo w Sklarczykówce. Warunki uwięzienia były okropne – goła ziemia do spania, brak światła, brak jedzenia i wody. Urszula była katowana ze szczególnym okrucieństwem, jednak na niej urwał się łańcuch aresztowań. Nie wydała nikogo. Według relacji współwięźniów po wielogodzinnym przesłuchaniu Urszula została dosłownie wrzucona do celi. Miała pogruchotane kości, wyłamane palce, wybite zęby, zakrwawioną twarz i najprawdopodobniej uszkodzone organy wewnętrzne.

 

Oto relacja naocznego świadka:

„W nocy 28 VII została wywieziona. Bohaterska kobieta, twarda jak kamień, z modlitwą na ustach, ze słowami zachęty dla współwięźniów: „Taka jest nasza historia, dla Ojczyzny wszystko się daje”. Patriotka nad podziw, a jej ciało tak skatowane, że czarne.

Cała opuchnięta, rzucana do piwnicy po każdym przesłuchaniu ze schodów na beton…”

Po 28 lipca wszelki ślad po Urszuli zaginął. Podobno wywieziono ją do Jasła. Po usilnych poszukiwaniach prowadzonych przez jej rodzinę oraz męża, dotarto do informacji potwierdzającej zgon. Nigdy nie otrzymali ciała. Niektóre przesłanki mówią o tym, że Urszula została zamordowana koło Glinika, a jej zwłoki wrzucono do jednego z nieczynnych naftowych szybów.

Zajrzyjcie do naszej galerii zdjęć i powspominajmy razem stare czasy! Jakie są Wasze najcieplejsze, najśmieszniejsze i najbardziej wzruszające wspomnienia ze szkolnych czasów w miejskiej dwójce?

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"2401"}