Zgodnie z przepisami w najbliższych latach gminy będą musiały zmierzyć się z realizacją wymaganych przez UE poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów. Za 2023 r. samorządy powinny osiągnąć poziom 35 proc., za rok 2024 – 45 proc., a za rok 2025 aż 55 proc. Niespełnienie tych wymogów grozi karami sięgającymi blisko 400 zł za każdą tonę niesegregowanych odpadów komunalnych.

Obniżenie z 55 proc. do 50 proc. wymaganych w 2025 r. poziomów recyklingu oraz o większe wsparcie samorządów w realizacji gospodarki odpadami

– zaapelował do rządu Związek Miast Polskich.

ZMP wezwał resort klimatu do zdecydowanych działań umożliwiających obniżenie wymaganych poziomów recyklingu nie tylko w tym, ale też w kolejnych latach, przy jednoczesnym ujednoliceniu metodyki obliczania tych poziomów. 

W stanowisku zwrócono uwagę, że pomimo systematycznych inwestycji miast w poprawę selektywnej zbiórki odpadów i rozwój instalacji komunalnych do sortowania odpadów oraz działań edukacyjnych „osiągnięcie tak wysokich i skokowo wzrastających wskaźników (szczególnie w latach 2024 i 2025) jest bardzo istotnym wyzwaniem wręcz niemożliwym do spełnienia dla prawie wszystkich gmin w Polsce”.

Według ZMP osiągnięciu wskazanych wskaźników nie służy też wprowadzony w bieżącym roku „system kaucyjny”. Zdaniem samorządowców jego aktualny kształt bez wdrożenia systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta może spowodować wzrost kosztów zagospodarowania pozostałych frakcji odpadów. 

„Sytuacja ta wraz z wysokimi kosztami kar, jakie będą musiały płacić gminy za nieosiąganie wskaźników przewidzianych w ustawie, spowoduje, że JST będą miały znacząco ograniczone środki na działania związane z unowocześnianiem instalacji składowania i unieszkodliwiania odpadów, działania edukacyjne wśród mieszkańców zachęcające do lepszej segregacji” – wskazano w stanowisku.

Dr Marek Goleń, dyrektor Departamentu Gospodarki Odpadami w MKiŚ informował w listopadzie, że Komisja Europejska zgodziła się na obniżenie celu recyklingu odpadów z 55 do 50 proc. w 2025 r. Zaznaczył jednak, że zmiana nie została jeszcze wdrożona do polskiego porządku prawnego, „bo procesy legislacyjne trwają w Polsce długo”.  

Dyrektor przypomniał, że obniżka wskaźnika będzie dla gmin dużą ulgą. Zwrócił też uwagę, że osiągane przez gminy poziomy recyklingu są bardzo zróżnicowane w skali kraju. „Rzeczywiście dużo gmin ma poziomy dalekie od celu - są to poziomy kilkunastoprocentowe. Ale są też rekordziści, którzy osiągnęli 60-70 proc., a nawet gmina, która miała za zeszły rok 88 proc.” – tłumaczył dyrektor. 

Goleń zapowiedział, że jeszcze w tym roku resort klimatu rozszerzy ekspertyzę dotyczącą recyklingu u źródła o rodzinne ogrody działkowe oraz o tereny publiczne. 

Zgodnie z przepisami każde państwo członkowskie UE musi osiągać określone poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. W 2020 r. wskaźnik ten wynosił 50 proc. w odniesieniu do 4 frakcji odpadów komunalnych (papier, metal, plastik, szkło), a od 2025 r. wynosi 55 proc. w odniesieniu do wszystkich wytworzonych odpadów komunalnych. W celu osiągnięcia powyższego, począwszy od 2021 r. gminy są obowiązane osiągnąć poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej: 20 proc. wagowo – za rok 2021; 25 proc. wagowo – za rok 2022; 35 proc. wagowo – za rok 2023; 45 proc. wagowo – za rok 2024; 55 proc. wagowo – za rok 2025.

mp/